RAK PROSTATY
Wyróżnikiem raka prostaty jest jego zależność od męskich hormonów płciowych – androgenów, a głównie od testosteronu wytwarzanego przez jądra. Paradoksem jest, że zarówno dla prawidłowej funkcji fizjologicznej gruczołu krokowego, jak i jego chorobliwego rozrostu zagrażającego rakiem – konieczna jest obecność wspomnianego testosteronu. Nadmiar testosteronu we krwi zagraża rakiem prostaty. Równowaga androgenowa stercza warunkowana jest wytwarzaniem optymalnej fizjologicznie ilości testosteronu w jądrach. Decyduje o tym sprawność ośrodka kontrolującego oś podwzgórze-przysadka-jądra. Zaburzenie tej kontroli i nadprodukcja testosteronu zagraża rozrostem stercza i rakiem. Świadczy o tym fakt, że rak prostaty nie występuje u mężczyzn, u których przed pokwitaniem usunięto jądra wytwarzające testosteron.
Rak stercza jest jednym z najczęściej występujących nowotworów u mężczyzn. Zajmuje on trzecią pozycję wśród umieralności (po raku płuc i raku żołądka), a czwartą wśród zachorowalności mężczyzn na nowotwory. Zachorowania na raka gruczołu krokowego stanowią 5,4% zachorowań na nowotwory złośliwe u mężczyzn w Polsce, a ich liczba zwiększa się.
W Polsce zapadalność na raka stercza stopniowo wzrastała w latach 1991-2000. Standaryzowane współczynniki zapadalności uległy zwiększeniu z 12,2 w 1991 roku do 18,7 w 2000 roku (o 53%). Zwiększył się również wskaźnik struktury odpowiednio z 5,3% do 8,1%. Śmiertelność swoista dla PCa zwiększała się stopniowo w Polsce od 1991 roku do 2000 roku. W 1991 roku standaryzowany współczynnik śmiertelności swoistej dla PCa wynosił 10,1, natomiast w 2000 roku 12,6 (wzrost o 26%). Wzrósł również udział raka stercza w ogólnej liczbie zgonów z przyczyn nowotworowych (wskaźnik struktury: 5,1 w 1991 i 6,6 w 2000 roku). W Polsce w 2005 roku odnotowano 4.800 nowych zachorowań na raka prostaty, w tym 2.100 przypadków guza w stadium T1 i T2 (45%).
